مصاحبه با مهندس «شورش مرادی» - کارشناس امداد و نجات کوهستان
شاید بتوان ایمنسازی کوهستان را به دو روش تعریف کرد: تعریف اول، ساخت و گسترش پیادهرو و صاف کردن قسمتهای مختلف کوهستان، تا هر شهروند با هر سطح از امکانات، تجربه و توانایی، بتواند مانند پارکها در آنجا قدم بزند. شاید در نگاه اول تبدیل کوه به یک پارک با تعداد زیادی ساختمان و مرکز رفاهی و تفریحی مانند رستوران و کافه و امکان استفاده از تاکسی و تلهکابین برای جابجایی در قسمتهای مختلف آن، اتفاق خوبی بنظر بیاید، ولی باید بدانیم که پس از مدتی دیگر کوهی در کار نیست!
تعریف دوم از ایمنسازی را باید از زبان اهل فن پرسید. اینکه آیا هر ساختار طبیعی خطرناک با صاف کردن و تعداد زیادی پروژه عمرانی ایمن میشود؟ یا ایمنسازی برای رفتن به کوه، بمعنی استفاده از امکانات متناسب با مسیر، و استفاده از تجهیزات خاص کارشناسیشده در بدنهی کوه است طوری که سلامت و فرم طبیعت آسیب نبیند. البته بنظر میرسد در محیط کوهستانی صفه نیز اقداماتی از این دست صورت گرفته و در این رابطه با صاحبنظران گفتگو خواهدشد.
برای مصاحبه به سراغ مهندس «شورش مرادی» رفتیم. بعد از حدود بیست سال فعالیت امداد و نجات داوطلبانه در کوهستان (ارتفاع و عمق)، تجربههای زیادی دارد و البته شش سالی هم با شهرداری، آتشنشانی و هیئت کوهنوردی همکاری داشته و با کمیته بررسی حوادث صفه تبادل نظر نمودهاست.
از دیدگاه مهندس مرادی، «در کشورهایی از جمله پرو و شیلی، در محیطهای کوهستانی جذاب که اهمیت تاریخی هم دارند، اقدامات خاص و حساب شدهای بمنظور دسترسی گردشگر صورت پذیرفته، ولی نحوه برخورد عموم و همچنین ارگانهای ذیربط متفاوت است. با شدتی کمتر از آنچه در محیط کوه صفه شاهدیم و با ایجاد شرایط کنترل شدهتر، میتوان راهکارهای مناسبتری از جمله ایجاد راهروهای محدود و مشخص برای جلوگیری از فرسایش تدریجی کوه، و اعمال محدودیتدستکاری و ساخت و ساز براساس قوانین حفظ محیط طبیعی و باستانی و دارای تاریخچه ملی و جهانی، پیاده کرد. باید توجه داشت ایمنسازی لزوما بمعنی دستکاری کوه و ایجاد مسیرهای جدید، سنگفرش و تعریض پیادهرو و تاسیسات و مراکز کسبوکار نیست. چرا که موجب دسترسی آسان افراد با کفش و تجهیزات نامناسب به قسمتهای مرتفع و خطرآفرین خواهدشد. اتفاقا" ایمنسازی میتواند محدود کردن دسترسی به مسیرهای پرخطر با روشها و تجهیزات استاندارد باشد. در واقع ایجاد محدودیت بجای ایجاد روشهای دسترسی آسانتر!»
وی پیرامون استانداردهای پروژههای ایمنسازی در محیطهای مشابه و در مقایسه با اقدامات انجام شده در کوه صفه می گوید:
«در قسمتهایی که درجه شیب و سختی مسیر به نقطه خطر نزدیک میشود، همچنین با توجه به رده سنی و توانایی و تجهیزات افراد، برای ایمنسازی مسیر مجاز عمومی و مسیرهای ورزشکاران حرفهای و گروههای امداد و نجات تدابیر خاصی لازم است. دستور العملها و قوانین بینالمللی تدوین شده و آزمایش خود را پس دادهاند، که البته باید بومیسازی شده و با کمک گروه کارشناسان پس از کسب تاییدات لازم عملیاتی گردد. اهدافی نیز باید به صورت دلسوزانه مورد تایید و رعایت همیشگی تیمهای نظارت و مجریان طرح باشد: اینکه بهترین روشهای استاندارد، بالاترین کیفیت و ماندگاری را برخوردار باشد، کمترین میزان آسیب به ظاهر کوهستان و محیط را وارد نماید و در عین حال محدودیتها و راهنمایی لازم را به وجود آورد!»
این کارشناس امداد کوهستان، پیرامون صلاحیت، سابقه و عملکرد پروژههای ایمنسازی مسیرهای صعود کوه صفه بیان داشت:
«در این رابطه هماکنون شهرداری و هیات کوهنوردی و ارگانهای ذیربط تصمیمگیرنده هستند وخدایناکرده در صورت بروز حادثه یا مشکل، قطعا" پاسخگو خواهندبود. ولی همانگونه که اشاره شد، ایمنسازی کوه صفه به کمک تیم کارشناسی با بررسی منابع، تطبیق روشها، مطالعه موارد مشابه و همچنین بومیسازی، طرحی مناسب بهمراه خواهدداشت و اجرای کارشناسانه و حرفهای، تضمینی برای آن خواهدبود. پیرامون بررسی اقدامات انجام شده نیز باید گروهی از کارشناسان امداد و نجات، مهندسی مواد وتجهیزات مورد استفاده، محیط زیست و میراث فرهنگی، بررسی نمایند که تا چه اندازه به استانداردهای جهانی نزدیک است و نیاز به مستندسازی و تطابق دارد»
مهندس شورش مرادی همچنین راهکار پیشنهادی خود پیرامون ایمن سازی کوه صفه را اینطور تشریح کرد:
ایمنسازی صفه امریست بدیهی و لازم و همانگونه که اشاره شد، موارد بسیاری باعث بالا رفتن سطح بازدید و مراجعه به محیط کوهستانی صفه شدهاست. با توجه به حفظ اصالت و ظاهر کوهستان، از موارد مشابه در کشورهای توسعه یافته میتوان الگوبرداری کرد. از جمله:
- § ایجاد محدودیت قانونمند در مسیرها و مسدود نمودن برخی از آنها،
- § ایجاد تیم راهنما برای هر سطحی از بازدید (آماتور تا حرفهای) با امنیت بالا،
- § محدودیت زمان بازدید برخی قسمتها،
- § ایجاد محیط تفریحی جذاب در نزدیکی شهر اصفهان و کاهش تعداد بازدید از کوه صفه،
- § فرهنگسازی و اختصاص ویژه برنامههای مرتبط با کوه صفه و آگاهیرسانی و جلب توجه عمومی به حفظ این میراث و برگزاری برنامههای آموزشی و آگاهیدهنده در محیط صفه به صورت مستمر و ادواری،
- § استفاده از کارشناسان و دلسوزان شهر اصفهان و فشردن دست ایشان و ایجاد انگیزه و همت جمعی،
و به لطف خداوند و در پناه او موفقیت جمعی و حصول اهداف مشترک.
